Монголд өдрийн сонин л үнэнийг хэлж чаддаг
Өдрийн сонины дугаарт
2016.11.30 11:11

Д.Трамп: Номхон далайг дамнасан түншлэлийн гэрээнээс АНУ гарах болно

АНУ-ын 45 дахь Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон Дональд Трамп ирэх нэгдүгээр сарын 20-нд тангаргаа өргөж ажилдаа орно. Тэрээр албан үүргээ хүлээж авсны дараа эхний 100 хоногт ямар ажил хийж гүйцэтгэх талаараа танилцуулжээ. Юуны өмнө тэрбээр Б.Обамагийн санаачилсан Номхон далайг дамнасан түншлэлийн гэрээнээс гарахаа мэдэгдлээ. Мөн Д.Трамп америкчуудын ажлын байрыг булаагаад буй хууль бус цагаачдын визний асуудлыг шалгана гэдгээ амлав. Тэрээр сонгуулийн өмнөх кампанит ажлын үеэрээ Мексик улстай залгаа орших хилийн дагуу хана барина гэж сүр дуулиантайгаар мэдэгдэж байсан юм. Гэвч 100 өдөрт хийх ажлаа танилцуулах үедээ энэ талаар нэг ч үг дурдаагүй байна.

Номхон далайг дамнасан түншлэлийн гэрээ гэж юу вэ?

Номхон далайг дамнасан түншлэлийн гэрээ (TPP) гэдэг нь олон улсын хамтарсан томоохон хэмжээний худалдааны гэрээ юм. Энэхүү гэрээнд АНУ, Япон, Малайз, Австрали, Шинэ Зеланд, Канад, Мексик зэрэг улсууд багтдаг. 2015 онд гарын үсэг зурсан тус гэрээ нь хараахан хүчин төгөлдөр болоогүй байна. Гэрээний гол зорилго нь эдийн засгийн өсөлтийг сайжруулах, гишүүн орнуудын эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, уялдаа холбоог гүнзгийрүүлэхэд чиглэгдэх аж. Мөн албадан хөдөлмөр эрхлэлт, байгаль орчны стандарт, зохиогчийн эрх болон бусад хууль, эрх зүйн хамгаалалтын талаар арга хэмжээ авах зорилготой байгуулагджээ. Тус гэрээнд дэлхийн эдийн засгийн 40 хувийг эзлэх 12 орны төлөөллүүд гарын үсэг зурсан.

Д.Трамп яагаад дээрх гэрээг эсэргүүцэх болов?

Д.Трамп сонгуулийн кампанит ажлынхаа үеэр зарим нэг маргаантай гэрээ хэлэлцээрийг эсэргүүцэж байсан. Тухайлбал, өнгөрсөн зургадугаар сард тэрээр “Дээрх гэрээ нь АНУ-д том аюул авчрах юм. Учир нь энэхүү гэрээ нь манай улсыг булааж эзлэх гэсэн нэг илрэл” гэв. Тэрээр уг гэрээнээс гарах тухай төлөвлөгөөгөө танилцуулахдаа “АНУ шударга хэлэлцээ хийж, хоёр талын худалдааны гэрээг байгуулан, ажлын байр бий болгосноор АНУ-д үйлдвэрлэлийг хөгжүүлнэ” гэж онцолсон юм. Ингэхдээ АНУ-ын асуудлыг нэн тэргүүнд тавина гэдгээ мэдэгджээ.

Үүний зэрэгцээ Д.Трамп доорх таван асуудлыг яаралтай зохицуулах болно гэв. Үүнд:

lАНУ-ын эрчим хүчний бүтээгдэхүүн дэх хоригийг цуцлах

lБизнесийн дүрэм журмыг багасгах

lЦахим халдлагын эсрэг төлөвлөгөө боловсруулах

lАмерикчуудын ажлын байрыг булаагаад буй хууль бус цагаачдын визний асуудлыг шалгах

lЗасгийн газраас гарч буй хүмүүст таван жилийн хориг тавих гэсэн ажлууд багтжээ.

Тэр ямар хүмүүстэй баг болон ажиллах вэ?

Д.Трамп өнгөрсөн долоо хоногт өөрийнх нь эргэн тойронд ажиллах багаа бүрдүүлсэн байна. Тэрээр “Миний багт маш гайхалтай, авьяаслаг хүмүүс багтсан байгаа. Удахгүй Засгийн газрын нэг хэсэг болох болно” гэв. Одоогоор зарим чухал албан тушаалтнууд тодорсон байна. Үүнд: 1986 онд арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхсан үг хэллэг хэлснийхээ төлөө Засгийн газрын шүүгчийн албан тушаалаас чөлөөлөгдсөн Алабамагийн захирагч Жефф Сэшнс Хууль зүйн сайдаар томилогдоод буй. Мөн уламжлалт үзэлтэй “Breitbart” сайтын ерөнхий редактор Стифен Бэннон Д.Трампын стратеги бодлогын ахлагчаар томилогдоод байгаа аж. Д.Трампын амлалтын талаар бусад орны төр, засгийн тэргүүнүүдийн байр суурь

Австралийн Ерөнхий сайд Малколм Төрнбүлл: “Номхон далайг дамнасан түншлэлийн гэрээнд нэгдсэн 11 орон маш хүчтэй дэмжлэгийг үзүүлэн гэрээг хүчин төгөлдөр баталсан. Тэгэхээр ноён Трамп болон түүний шинэ Конгресс Америкийн сонирхолд нийцүүлэн шийдвэрээ гаргах боллоо” гэж онцолжээ.

Малайзын Ерөнхий сайд Нажиб Разак “Ардчилсан сонгуульд ялалт байгуулан АНУ-ын шинэ удирдагчаар сонгогдсон Д.Трамп бодлогоо зөв гэж тодорхойлон шийдвэрлэсэн бол түүний зөв” гэсэн байна.

Шинэ Зеландын Ерөнхий сайд Жон Кэй “АНУ бол арал биш. Зүгээр сууж байгаад дэлхий сөнөх хүртэл худалдаа хийхгүй гэж бодож болохгүй. Шийдвэр гаргахын тулд сайтар бодож тооцоолох хэрэгтэй” гэжээ.

Японы Ерөнхий сайд Шинзо Абэ: “АНУ тус гэрээнээс гарвал утга нь алдагдана” гэв.

Өнгөрсөн долоо хоногт болсон АПЕК-ийн уулзалтаар Ази Номхон далайн удирдагчид Перу улсад уулзаж, Д.Трампын шийдвэрийг үл тоон гэрээгээ цаашид хэрэгжүүлэхэд анхаарна гэж мэдэгдсэн билээ.

Онцлох нийтлэлүүд