Өдрийн сонин үнэнийг хэлнэ
Энхийг сахиулагчдыг “Багабаян” амралтын газарт тусгаарлалаа Аймаг, цэргийн цолтой 256 бөхийн барилдаан болно "MPDU Fashion Week" загварын шоу боллоо Согтуу жолооч осол гаргаж 4 хүн гэмтээжээ "Модерна" компани “Омикрон”-ы эсрэг вакцин гаргах ажлыг яаралтай эхлүүлжээ Улаанбаатарт шөнөдөө 16 хэм хүйтэн ДХБ-ын Сайд нарын бага хурлыг хойшлуулжээ Монголын агрономчдын "Өндөр ээж" гавьяат боллоо Нефтийн үнэ буурчээ Бээжин хотод анхны жолоочгүй такси үйлчилж эхэлжээ Энхийг сахиулагчдыг “Багабаян” амралтын газарт тусгаарлалаа Аймаг, цэргийн цолтой 256 бөхийн барилдаан болно "MPDU Fashion Week" загварын шоу боллоо Согтуу жолооч осол гаргаж 4 хүн гэмтээжээ "Модерна" компани “Омикрон”-ы эсрэг вакцин гаргах ажлыг яаралтай эхлүүлжээ Улаанбаатарт шөнөдөө 16 хэм хүйтэн ДХБ-ын Сайд нарын бага хурлыг хойшлуулжээ Монголын агрономчдын "Өндөр ээж" гавьяат боллоо Нефтийн үнэ буурчээ Бээжин хотод анхны жолоочгүй такси үйлчилж эхэлжээ
Цаг үе
2018.09.14 08:09

Аж үйлвэрлэлээрээ Азийн орнуудын үлгэр жишээ болсон Чаньчүн хот

Чаньчүн хот нь Хятадын зүүн хойд хэсэгт орших Жилинь мужийн нийслэл. Манай улсын Дорнод аймгийн хилээс чанх зүүн тийшээ мянга орчим километрийн цаана оршдог. Манайхаас тийшээ очихын тулд Бээжингээр дамжин явдаг байна. Чаньчүн хот нь Азийн орнууд дундаа аж үйлдвэрлэл, кино урлагаараа алдартай. Тиймдээ ч Азийн орнуудын кино урлагийн шилдгийн шилдгийг шалгаруулдаг XIV удаагийн “Чаньчүн” кино наадам нь энэ сарын 1-8-ны хооронд тус хотод болж байгаа юм. Хятадын нэрт жүжигчин, кино найруулагч, уран бүтээлчид нэрээ дуурсгасан алдартай хүмүүс энэхүү кино наадамд оролцдог байна. Тус кино наадмын хамгийн дээд шагнал болох “Алтан буга”-ын эзнийг энэ үеэр тодруулдаг. Энэхүү шагналыг нэрт жүжигчин Жаки Чан, Жет Ли, “Хөзрийн хаан” киногоороо нэрд гарсан Чоу Юньфат нарын зэрэг Хятадын алдартай жүжигчид хүртэж байжээ. Харин өдгөө дээрх алдартнуудаа залгаад шинэ залуу жүжигчид, кино уран бүтээлчид хүч түрэн гарч ирж байгаа юм байна. Хятадын кино зах зээл дэлхийд хүчтэй өрсөлдөх болсон нь Чаньчүн хотын кино урлагийг дэмжих бодлоготой шууд хамааралтай. Тус хотод үе үеийн кино урлагийн нэрт мастеруудаа хүндэтгэсэн, киног хэрхэн бүтээдгийг орчин үеийн технологийг ашиглан харуулсан сонирхолтой кино урлагийн төв музей байдаг аж.

Чаньчүн хот нь манайхаар сумын статуст хамаарах засаг захиргааны нэгж. Гэтэл дэлхийн өндөр хөгжилтэй орнуудын том хотын хөгжлөөс дутаад байх зүйл алга. Өндөр барилга, өргөн зам, метротой. Гэрэлтүүлэг, зүлэгжүүлэлт, моджуулалт зэрэг нь ярих юмгүй сайхан. Хөгжсөн хотод юу л байх ёстой тэр бүхэн байна. Хэдий том эдийн засагтай их гүрний хот ч гэлээ тухайн засаг захиргааг удирдаж буй албан тушаалтнуудын бодлого хэрхэн зөв явж, ажлаа яаж сэтгэл гаргаж хийдгээс хамаарч хот шиг хот болдог байна. Чаньчүн хотод хүнд үйлдвэрлэл болоод шинжлэх ухаан, технологийн том сургуулиуд бий. Үүнээс дутахааргүй нь Анагаахын их сургууль. Ерөөсөө шинжлэх ухаан, инженерүүд буюу баялаг бүтээгч, хүнийг анагаах эмч мэргэжилтнүүдийг илүүтэйгээр бэлтгэдэг хот юм. Харин нийгмийн ухааны сургууль, тэр чигийн мэргэжлийн хүмүүс олон биш. Тэр хэрээр тус хотын эдийн засаг өргөжин тэлж, өдгөө гадаад худалдаа, экспортоороо Азид эхний аравд багтжээ. Манайхаар нэг сум л эдийн засгаараа тивдээ тэргүүлэхээр дэлхийн эдийн засгийг Хятад улс тэргүүлэлгүй л яах вэ гэж бодогдном. Манайхны хүсээд байдаг хүнд үйлдвэрлэл энд төрөл бүрээрээ хөгжжээ. Том, жижиг янз бүрийн загвар хийцтэй автомашин, комбайн, ширэм онгоц, метро, нефть боловсруулах үйлдвэртэй. Үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжүүдээ ч өөрсдөө зохион бүтээдэг байна. Сүүлийн үед бензин хөдөлгүүртэй автомашинаас илүү цахилгаан тээврийн хэрэгслийг илүү боловсронгуй болгон үйлдвэрлэдэг болж.

Чаньчүн хотын дундуур урсах И түн гол

Нэг цаг цэнэглээд 300 километр, таван цаг цэнэглээд 1000 км зам туулах хүчин чадалтай цахилгаан автомашин бүтээсэн байна. Эдгээр нь гадаад, дотоодын зах зээлд эрэлт ихтэй байгаа аж. Анх чаньчүнчүүд Германы технологиор метро барьж. Харин одоо өөрсдөө метрог улам боловсронгуй болгон үйлдвэрлэж эхэлсэн байна. Үүнийг нь германчууд судалж, хятад инженерүүдээс санаа, зөвлөмж авдаг болжээ. Хүнд үйлдвэрийг тултал нь л хөгжүүлж яваа хот юм санж. Гэтэл манайд үнэндээ автомашины толь ч боловсруулах үйлдвэр алга. Наад зах нь толиос эхлээд автомашин, онгоц хийчих инженерүүд Монголд бий. Гэвч яагаад хүнд үйлдвэрлэл өдий хүртэл огт хөгжөөгүйг гаднын инженер, мэргэжилтнүүд гайхаж байна.

Чаньчүн хотын Сансар судлалын төв лабораторийн хөөргөсөн сансрын хиймэл дагуулаас ирсэн 3D бичлэгийн дүрс. Чаньчүн хот дахь автомашин болоод сэлбэгийн үйлдвэрАНУ-ын агаарын нисэх хүчний ангийг ингэж харуулжээ

САНСАР СУДЛАЛ, ОРЧИН ҮЕИЙН ТЕХНОЛОГИЙН ДЭВШИЛ, ИНЖЕНЕРИЙГ ХЭТ ШҮТСЭН ЧАНЬЧҮН ХОТ

Чаньчүн хотын Сансрын хиймэл дагуулын төв лабораторийн үйл ажиллагаатай танилцлаа. Үнэхээр хэлэх үггүй болоод л гарав. Арав гаруй жилийн өмнө тус лабораторийн инженерүүд өөрсдийн бүтээсэн анхны хиймэл дагуулаа сансарт хөөргөжээ. Энэхүү хиймэл дагуул нь дэлхийн гадаргын зургийг нарийвчилсан нягтаршилтайгаар авч тус лабораторид ирүүлдэг байж. Хиймэл дагуул хөөргөснөөр харилцаа холбоо, интернэт сүлжээ илүү хөгжиж, дата орчин бүрдсэн байна. Харин энэхүү лаборатори сүүлийн жилүүдэд хурдацтай хөгжиж сансрын хиймэл дагуулыг ашиглан 3D бичлэг хийдэг болжээ.

Сансраас хийж буй энэхүү бичлэг нь дүрсний нягтаршил сайтай, дроны бичлэгээс дутахааргүй болсон нь сансрын технологийн нэгэн шинэ үеийн дэвшил болж чадсан байна. Тус лабораторийн инженерүүдийн бүтээсэн сансрын хиймэл дагуулын явуулсан 3D бичлэгийг үзэв. Америкийн агаарын цэргийн баазын дүрс бичлэгийг дээрээс нь хийж. Бичлэгээс үзэхэд хаана ямар газар, ямар загварын онгоц байгааг тодорхой харж болохоор юм. Сансраас 3D дүрс бичлэг шууд хийдэг хэдхэн улс байдаг гэнэ. Тэр нь Орос, Америк, Хятад, Франц, Герман зэрэг дэлхийн том гүрнүүд аж. Эдгээр их гүрнүүдэд ч ийм төрлийн дүрс бичлэгээс хамгаалсан систем байдаг ажээ. Жишээлбэл, сансраас Америкийн тусгай цэргийн бааз, цөмийн зэвсэг, Засгийн газрын ордон, ямар нэгэн стратегийн ач холбогдолтой газар, үндэсний аюулгүй байдалтай холбоотой объектуудын үйл ажиллагааг дээрээс нь дүрс бичлэгт буулгахыг хориглосон системийг бий болгож. Өөрөөр хэлбэл иймэрхүү дүрс бичлэгийг сансраас хийх оролдлого хийвэл тухайн улсын аюулгүй байдлын систем идэвхжиж, анхааруулах дохиог хариу өгдөг байна.

Тиймээс тухайн улсын зөвшөөрөгдсөн газар нутгийн дүрс бичлэгийг хийх боломжтой юм. Энэхүү систем нь дээрх их гүрнүүдэд байдаг ч дэлхийн ихэнх улсад байдаггүй аж. Чаньчүн хотын энэхүү Сансрын хиймэл дагуулын лаборатори сансрын 3D бичлэгийг дэлхийн том хотуудын хөгжлийн дүр зургийг авч, түүнээс санаа оноо, шийдлийг олохын тулд ашигладаг байна. Тухайлбал, Москва хот замын түгжрэлээ хэрхэн бууруулж байгааг, хаагуур нь яаж зам баривал түгжрэл арилдаг, Вашингтоны дэд бүтэц ямар байна, цахилгаан станц, дулааны станцуудаа хаана барьж, хот төлөвлөлтийг хэрхэн зохион байгуулж байгааг тодорхой харж, суралцдаг аж. Тус лабораторийн инженерүүд удахгүй нарны аймгийн гаригийг судлах, гадаргууных нь зураг, бичлэгийг хийх, хөрснөөс нь дээж авах зэрэг сансар судлалын томоохон нээлт хийхийн төлөө ажиллаж байгаа юм байна. Энэ мэт шинжлэх ухаан, технологи, үйлдвэрлэл, инженерийг хэт шүтсэн сэтгэлгээ Чаньчүн хотын иргэдэд гүн суужээ. Тиймээс ч жилээс жилд Чаньчүн хотын хөгжил, худалдаа эдийн засаг асар хурдацтай хөгжиж буй юм. Тус хотын дотоодын нийт бүтээгдэхүүн нэг триллион 298 тэрбум 100 сая юань. Харин нэг хүнд ногдох дотоодын нийт бүтээгдэхүүн нь 22 мянган юань ажээ. Энэ үзүүлэлтээрээ Азидаа тэргүүлдэг байна.

Чаньчүн хот дахь автомашин болоод сэлбэгийн үйлдвэр

ЧАНЬЧҮН ХОТЫН ТҮҮХ, СОЁЛ

Манай эриний 1653 онд Нингута Анбан Занжинийг байгуулсан нь Жилинь муж байгуулагдах үндэс болжээ. Хожим 1931 онд япончууд Хятад улстай дайн эхлүүлж, улмаар тэр оны намар хуучин Чаньчүн хотыг эзлэн авчээ. Ингээд хоёр жил Чаньчүн хот Японы колони болсон байна. 1933 оны хавар Манж Го буюу хуурамч Манж улс байгуулагдаж Чаньчүн хот дахь япончуудын эсрэг тэмцэлдэж, тус хотыг эзлэн авсан түүхтэй. Үүнээс хойш дэлхийн II дайны төгсөлд буюу 1948 онд Ляошены тулалдааны дараа Хятадын зүүн хойд нутгийн ардын цэргүүд Чаньчүнийг бүслэн авч, улмаар Жилиний бүх нутгийг япончуудаас нэг мөр чөлөөлсөн байна. Ийнхүү Чаньчүн хотын шинэ үеийн түүх бичигдэж эхэлсэн аж. Чаньчүн хотод өглөө бүр, заримдаа үдэш нэгэн дуу цуурайтна.

Зарим автобус, томоохон заал танхим дотор ил дуу мөн л сонсогдоно. Энэ нь Хятадын аугаа удирдагч Мао Зэдуны “Дундад иргэн улс байгуулагдлаа, бүх дэлхий сонсогтун” гэсэн алдарт үг юм. Тэртээ 1911 онд цагаагчин гахай жилийн хувьсгал Чин гүрнийг мөхөөж, Дундад иргэн улс байгуулагдсан түүхтэй. Өдгөө тус хот газар тариалан, аж үйлдвэрлэл, мал аж ахуй, далайн боомт, гаалийн худалдааны боомт, шинэ суурьшлын зэрэг бүс нутагт хуваагдан хөгжиж буй. Тус хот нь найман сая гаруй хүн амтай. Нийт хүн амынх нь 90 орчим хувийг төв хятад үндэстэн эзэлдэг. Харин үлдсэн 10 хувийг түвд, өмнөд монгол, ордос монгол, жуан, хотон, манж, уйгур, мяо, и, тужян ястнууд эзэлдэг байна. Чаньчүн нь Хятадын зүүн хойд хэсэгт оршдог учир тус хотын иргэд нь өмнөд болоод баруун хойд хятадуудаас царай зүсний хувьд шингэн цагаан, намхан нуруутай, далайн гаралтай хүнсний бүтээгдэхүүнийг илүүтэй хэрэглэдэг онцлогтой аж. Чаньчүн хотод Чанбай уул, Манж Го хааны ордон, Жин еэтан ойн цэцэрлэгт хүрээлэн, Бэйдахү цанын бааз зэрэг түүх дурсгалын олон газар байдаг ажээ. Тус хотод ирсэн жуулчид дээрх газруудыг голлон очиж сонирхох дуртай гэнэ. Зарим жуулчид Хятадын бүх хэсгээр Цагаан хэрэм байгаа хэмээн андуурдаг бололтой. Гэвч Хятадын зүүн хойд хэсгээр алдарт цагаан хэрэм байдаггүй.

Дэлхийн хамгийн олон хүнтэй улс учир 1979 оноос Хятад “Нэг хүүхдийн бодлого” хэрэгжүүлэх болсон. Хэт өсөлтийг зогсоож, хэмжээг хязгаарлах, ядуурлыг бууруулахад амжилт олсон боловч ажиллах хүч цөөрөх, хүүхэд нуух, наймаалах муу үйл бас дагалджээ. Харин саяхнаас хүүхэд, гэр бүлтэй холбоотой шинэ хууль гаргасан байна. Тэр нь гэр бүл нэг ч хүүхэдгүй байж болохгүй, хэрэв хүүхэдгүй гэр бүл байвал өндөр татвар төлдөг байхаар хуульчилжээ. Чаньчүн хотын соёлыг энд ярихгүй байхын аргагүй. Хятад улс тамхины тухай хууль байхгүй учраас иргэд нь хаана ч хамаагүй тамхи баагуулах боломжтой. Гэвч хотын соёл, суурьшмал амьдралын харилцаа өндөр хөгжсөн учраас биесээ хүндэтгэж, хэн дуртай нь хаана ч хамаагүй тамхи татдаггүй байна. Манайхан хэдхэн жилийн өмнө тамхийг баар, кафе, зэрэг олон нийтийн үйлчилгээний газар үүл манан болтол татдаг байсан. Үүнийг хуульчилж, хүчээр нэг болиулсан. Харин хятадууд тэр дундаа Чаньчүн хотын иргэдэд ийм хууль хэрэггүй мэт санж. Тэд их хотын иргэд учраас үүнийгээ ухамсарлаж байгаа нь тодорхой. Энэ бол иргэдийн том соёл. Чаньчүн хотын иргэд далайн хүнсний бүтээгдэхүүн, тэр дундаа хавч идэх дуртай.

Энэ нь чаньчүнчүүдийн оройн амтат зоог болдог байна. Хоол, цайны соёлтой нь ярих ч юмгүй. Үйлчилгээний байгууллагын соёл гэж жигтэйхэн сайхан. Хэрэглэгч бол хаан гэдэг үг энэ хотын үйлчилгээний байгууллагаас илэхнээ мэдрэх боломжтой. Тус хотын гудамжнаас ширхэг чулуу, тамхины иш, хог олж ир гэвэл нэлээд эрж хайх юм болох байх. Сул газар байвал моджуулчихсан, зүлэгжүүлчихсэн, эсвэл цардмал зам тавьчихсан байх юм. Ийм л соёлтой, найрсаг харилцаа, суурин амьдралын үлгэр жишээ болсон газар нутаг бол Чаньчүн хот байлаа.


Онцлох нийтлэлүүд