Өдрийн сонин үнэнийг хэлнэ
“World Masters”-ийн 2022 оны улирлын шилдэг 12 багийн нэрс тодорлоо DNN.mn Хүүхдийн паркийн урд хэсэг дэх төмөр замын түр гармыг арванхоёрдугаар сарын 1-нээс хаана DNN.mn Халтиргааны улмаас ГССҮТ-д хоногт 500 хүн хандаж байна DNN.mn Хар тамхины “супер картель” илрэв DNN.mn Афганчуудын хатуухан өвөл DNN.mn Япон улсын найман иргэнд "Алтан гадас" одон хүртээлээ DNN.mn Хүндийн өргөлтийн ДАШТ-д Монголын 4 тамирчин өрсөлдөнө DNN.mn М.Оюунчимэг: Уул уурхайн сайд дизель түлшний нөөцийг хэвийн хэмжээнд хүргэх амлалтаа биелүүлнэ гэдэгт итгэж байна DNN.mn СОНИНЫ АРЫН НҮҮР: Гэгээн дурсамж сэтгэл хөглөхүйд DNN.mn НОБГ: Цасанд боогдсон 37 иргэнийг аварчээ DNN.mn “World Masters”-ийн 2022 оны улирлын шилдэг 12 багийн нэрс тодорлоо DNN.mn Хүүхдийн паркийн урд хэсэг дэх төмөр замын түр гармыг арванхоёрдугаар сарын 1-нээс хаана DNN.mn Халтиргааны улмаас ГССҮТ-д хоногт 500 хүн хандаж байна DNN.mn Хар тамхины “супер картель” илрэв DNN.mn Афганчуудын хатуухан өвөл DNN.mn Япон улсын найман иргэнд "Алтан гадас" одон хүртээлээ DNN.mn Хүндийн өргөлтийн ДАШТ-д Монголын 4 тамирчин өрсөлдөнө DNN.mn М.Оюунчимэг: Уул уурхайн сайд дизель түлшний нөөцийг хэвийн хэмжээнд хүргэх амлалтаа биелүүлнэ гэдэгт итгэж байна DNN.mn СОНИНЫ АРЫН НҮҮР: Гэгээн дурсамж сэтгэл хөглөхүйд DNN.mn НОБГ: Цасанд боогдсон 37 иргэнийг аварчээ DNN.mn
Булангууд
2022.09.12 03:09

Кутлуг хааны гэрэлт хөшөөний эртний түрэг бичээсийн урьдчилсан уншлага DNN.mn


Түмний анхааралд буй шинэ олдвор бичээсний эрдэм шинжилгээний анхны уншлага болон монгол хэлээрх орчуулгыг толилуулж байна.

Монгол Улсын ШУА-ийн Археологийн хүрээлэн, Олон улсын Түрэг академийн хамтарсан судалгааны багийн гишүүд нь: Д.Кыдырали, А.Энхтөр, Б.Напил, Н.Бөгенбаев, Ц.Буянхишиг, Г.Батболд
Гэрэлт хөшөөний оройн хэсгийн хэмжээ нь: 70х74,5 см, өргөн нь 19 см.
Энэхүү гэрэлт хөшөөний бүх талд нь бичээстэй бөгөөд одоо хадгалагдан үлдсэн оройн хэсгийн нүүрэн талд нь 19 мөрнөөс 12 мөр нь тод байна.
№ Эртний түрэг хэлний галиг Орчин цагийн монгол хэлээр
1 Ud yïl: toquzunč: ay: …[……….] Үхэр жил: есдүгээр сар
2 …… ....
3 …..Teŋri: oγlu: [……….] ..Тэнгэрийн: хөвгүүн....
4 Qutluγ qaγan: Türük [……….] Кутлаг хаан : Түрэг...
5 Ur oγlum: M[k]ön…..yü…[……….] Эр хөвгүүн: нүд...
6 Biziŋ:öŋlig:..t.. [……….] Бидний: өнгөт....
7 es[?] : Ïtdïm: bizi: yat: er: [……….] үйлдэв: биднийг харь: эр....
8 Yerde: …..tuz…..[……….] газарт...
9 Tümen: Tümen: [……….] Түмэн :түмэн....
10 es[?] el[is]ig [?]:küčüg: biz[ber-?] Үйл: хүчээ өгч....
11 Atadïm: bi tidim [……….] нэрлэв: бичив....
12 es[?] : Qop ešti [……….] Олонтоо сонсов.......
Одоогийн байдлаар бичээс ийм байдалтай байна. Үлдсэн хэсгийг дахин хэвлэн мэдээлэх болно хэмээн ШУА-ын Археологийн хүрээлэнгээс мэдээллээ.

Онцлох нийтлэлүүд