Өдрийн сонин үнэнийг хэлнэ
НББХ: Хөдөлмөр эрхлэлтийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн ажил үр дүнгүй байна DNN.mn Нагояагийн их сургуулийн профессоруудыг хүлээн авч уулзав DNN.mn Мицүхидэ Ивакиг МҮОХ-ны олимпийн алдар одонгоор шагналаа DNN.mn Японд шинэ автомашины борлуулалт өсчээ DNN.mn Улаанбаатарт шөнөдөө 9 хэм хүйтэн DNN.mn Улаанбуудайн хураалт 42.1 хувьтай үргэлжилж байна DNN.mn Улс, аймгийн алдар цолтой 256 бөхийн барилдаан болно DNN.mn Монголын анхны цахилгаан машинаар Улаанбаатар хотын зураглалыг авч эхэллээ DNN.mn “Илрүүлэлт-Оргодол-2022” нэгдсэн арга хэмжээний хүрээнд 226 хэрэг илрүүлжээ DNN.mn Газрын тосны үнэ өсчээ DNN.mn НББХ: Хөдөлмөр эрхлэлтийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн ажил үр дүнгүй байна DNN.mn Нагояагийн их сургуулийн профессоруудыг хүлээн авч уулзав DNN.mn Мицүхидэ Ивакиг МҮОХ-ны олимпийн алдар одонгоор шагналаа DNN.mn Японд шинэ автомашины борлуулалт өсчээ DNN.mn Улаанбаатарт шөнөдөө 9 хэм хүйтэн DNN.mn Улаанбуудайн хураалт 42.1 хувьтай үргэлжилж байна DNN.mn Улс, аймгийн алдар цолтой 256 бөхийн барилдаан болно DNN.mn Монголын анхны цахилгаан машинаар Улаанбаатар хотын зураглалыг авч эхэллээ DNN.mn “Илрүүлэлт-Оргодол-2022” нэгдсэн арга хэмжээний хүрээнд 226 хэрэг илрүүлжээ DNN.mn Газрын тосны үнэ өсчээ DNN.mn
ЭНТЕРТАЙМЕНТ ЕРТӨНЦ
2010.09.27 11:09

Манай намуудын хагарал

Монголд нам олон бай­на аа. Гэхдээ гол дү­рийг бүтээж байгаа нь МАХН ба АН.

МАХН болон АН-ын хувьд унтаж байсан луу нь хэдийнэ сэрж, ам хам­раараа гал улангасуу­лаад эхэлсэн учраас сон­жиж харах зүйл их байх юм.

БАРУУНТАН ДАРГА НЬ БАРУУНЫ ЧИГЛЭЛИЙГ СОН­ГОЖ БАЙНА

МАХН-ын хувьд хэ­зээнээс шинэчлэгдэнэ гэдэг нэг том шүдний өв­чин­­тэй. Ер нь шинэчлэг­дэх­гүй бол болохгүй нь гэж ярь­саар ч удлаа. Гэвч энэ намыг шинэчлэгдэж бай­гаа гэхэд хэцүү юм. Сая­хан болж өнгөрсөн Бага хурал дээрээ ши­нэчлэг­дэ­хийн чухлыг намын дарга нь мөн ч их ярьсан даа. Гэвч хэдхэн хоно­гийн дараа нь бол­сон МАСЗХ-ны хурал дээр залуучууд нь даргын­хаа санал болгосон хү­нийг дэмжиж байна гээд ярс­хийтэл гараа өр­гөн, 100 хувиар дэмжчи­хэж байх юм. Үүнийг ши­нэч­лэгдэж байна гэхээсээ харин ч бүүр л муудаад байна гэж харахаар. Сахил хүртсэн биш шал дордов гэдэг дээ. Шинэч­лэгдэнэ гэж лоозогночи­хоод үүний­хээ эсрэг авир­лаж байгаа нь ах намыг бүр чиг эвгүй байдалд оруулсаар бай­гаа юм. Мөн энэ намын хувьд яриа­ны гол сэдэв нь намын нэр солих асуу­дал болоод байгааг хэн хүнгүй мэднэ. Гаднаас тулгагдсан үзэл суртлаас татгалзан үзэл баримт­лалаа шинэчлэн тодор­хойлох эрэлд гарсан гэг­дэх энэ нам урт хугацаа­ны эрлээ үүсгэн байгуу­лагдах үеийнхээ МАН нэрийг авах хэмээн то­дорхойлоод байна. Ин­гэс­нээр зүүний үзэлтэй намаа барууных болгох гэлээ гэсэн шүүмжлэл дар­гыг нь той­рсонгүй. МАХН-ын дарга С.Бат­бол­дын хувьд өөрөө яаж ч хазайлгах гээд хөд­лөх­гүй барууны үзэлтэй хүн. Сурч болов­сорсон цаг хугацаа, биз­не­сийн бай­гууллагад ажил­лаж ирсэн нь, хувийн өмчийн үзэл гээд олон зүйлээрээ тэр баруунтан. Харин хувь заяаны шог­лоомоор зүү­ний намын дарга болсон биз. Харин тэр намаа өөрчилж шинэч­лэх гэж байгаа нь олон эрсдэлийг дагуулж байгаа.

С.Баяр явснаас хойш­хи хугацаанд С.Батболд байр сууриа тодорхой хугацаанд бэхжүүлэх гэж үзлээ. Хэдийгээр том на­мын дарга, Ерөнхий сай­дын эрх мэдэл гээд олон зүйл түүнд ирсэн ч намын даргаасаа дутахгүй эрх мэдэлтэй генсек дэргэд нь бий. У.Хүрэлсүхийн хувьд хар залуугаасаа намын аппаратыг бэхжүүлэхийг хамгийн чухал нь гэж үзэж ирсэн нэгэн боло­хоороо энэ чиглэлээрээ ч ерөн­хий нарийн бичгийн дар­га болоод дагнаж ажил­ласан байдаг. С.Баяр түүний эл чадварт нь найдаад намаа эрт­нээс түүний гарт орхисон юм. Ингэснээр шинэ дар­гыг ирэх үед даргаасаа дутахгүй эрх мэдэлтэй нарийн бичгийн дарга бий болжээ. Тиймдээ ч У.Хүрэлсүх Бага хурлын­хаа дараа сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийх үедээ "Нэ­рээ солиод нам сонгуульд ялагдвал би хариуцлагыг нь хүлээнэ" гэж мэдэгд­сэн биз. Намын даргынхаа өмнүүр ингэж мэдэгдэнэ гэдэг дээрхийн том ба­талгаа билээ. Ах намын зарим гишүүд манайх хоёр толгойтой болчих­лоо гэх юм билээ. Гэхдээ С.Батболд, У.Хүрэлсүх хоёрын том жижгийн асуудал одоохондоо том асуудал биш. Харин тэд нэгэнт хөдөлгөсөн галт тэргэндээ суун намынхаа нэрийг өөрчилсөн то­хиол­­долд ямар тог­лол­тууд үүсэх вэ гэдэг нь гол бэрхшээл.

МАХН НЭРЭЭ СОЛЬСОН ТОХИОЛДОЛД ӨМЧИЛЖ ҮЛДЭХ БОЛОМЖГҮЙ

Тус намын экс дарга, экс Ерөнхийлөгч Н.Энх­баяр намын удирдлагуу­дынхаа гаргасан шинэч­лэлийн уриалгын дараа өөрийн байр сууриа ха­туу илэрхийл­сэн. Тэр­бээр зүүний чи­гийн нам барууны үз­лээр замнах гэж буйд хачир­хаж байгаа юм. Н.Энх­баярын ха­чирх­сан ха­чир­­хаагүй МАХН нэрээ сольж, харин хачирхсан гэдгээ албан ёсоор илэр­хийлээд амж­сан экс Ерөн­хий­лөгч да­раа­гийн нүүдлээ амжуу­лахаар харж байна. 2009 оны зургадугаар сарын 18-нд ардчил­сан Ерөн­хийлөгч тангаргаа өргөж байх зуур Төрийн ордны өргөт­гөлийн хонгилоос цэц­гийн баглаа бариу­лаад машинд нь суулган улс төрөөс явуулчихсан Н.Энх­баярт энэ салбарт дахин орж ирэх болол­цоог намын нэр солих үйл явц өгөх нь ойлгомжтой байна.

Хэрэв МАХН нэрээ МАН болгож өөрчлөх юм бол МАХН нэрийг нь Н.Энхбаяр ба түүний хүрээл­лийн­хэн авна гэдэгт эргэлзэхгүй буйгаа улс төрийн ажиглагчид илэрхийлж байгаа юм. Тэртэй тэргүй АН ба­рууных, нэмээд МАХН баруунтан болчихвол зүүний чигийн орон зай гараад ирнэ. Харин тэр орон зайд нь Н.Энхбаяр МАХН нэрээ аваад мөн ҮШН-ын нөхөдтэйгээ нэгдээд гараад ирэх боломж байгаа юм. Нэрээ солино гээд хөөрцөглөөд яваа МАХН-ын нөхөд нэр ашиг­луу­лахгүй болгоно гэж төлөв­лөж л байгаа байх. Гэвч энэ нь боломжгүй гэдгийг ойрхны түүх гэрчлээд өгнө. Ардчиллын чигийн намууд нэгдэх үед Монголын со­циал демократ нам, Үндэсний Ардчилсан намын нэр АН-ын өмч гэж ирээд л ардчи­лагчид их хур­лаараа чухам тогтоол гаргаж байв даа. Гэвч дараа нь А.Ганбаатар МСДН гээчийг байгуу­лаад ч явчих­сан. С.Оюун, Б.Жар­гал­сайхан нар ураг нэгдэж, Иргэ­ний Зориг Бүгд найрамдах хэмээн нэрийдэн байс­наа туурга тусгаар­лах үед ИЗН их хурлаараа мөн л тогтоол гарган энэ нэр нь намын өмч гэж зарлаж байсан. Гэвч хууль эрх зүйн хувьд тухайн нэрээрээ л оноогдож нэр­лэг­дэхгүй бол хувьчилж аваад байх ямар ч бо­ломж байдаггүй. Буянгийн Жагаа Улсын дээд шүүхийн жагсаалтаар дө­рөвт бичигддэг байсан эрэмбээ ИЗН-д алдсан ч одоо намынхаа уугуул нэртэй л байна. Үүнтэй адил МАХН хувьсгалт гэдэг үгнээсээ жигтэйхэн жийрхэн МАН болох юм бол МАХН гэдэг 90 жилийн түүхтэй нэрээ цаашид агуулах боломжгүй болно. Зүүний үзэлдээ үнэнч, халамжийн асуудлыг хүчтэй хөн­дөж ярих МАХН гараад ирэх нь эрх баригч намуудад тийм таатай зүйл биш байх аа.

Н.ЭНХБАЯРААС ЗУГТАХ БА ТАТАГДАХ ҮЗЭГДЭЛ

Гаднаас нь ажиглаад байхад МАХН-ынхан бас нэг төрлийн ангиллаар хуваагдчихаад байгаа юм. Үүнд Н.Энхбаяраас зугтах ба татагдах бүлэг хүмүүс бий болжээ. Үүнийг бүр үзэгдэл гэж нэрлэхэд болохоор байгаа юм. Цагтаа энэ хүний бараанд нь зогсч, сүрэнд нь дарагдах гэж хүмүүс хуйлардаг байлаа. Харин одоо МАХН-д Н.Энх­­баяраас зугтах хүч газар авч байна. Түүнтэй нэр холбогдохоос эмээж, хүрээлэлд нь байсан бай­тугай таньдаг гэж хэлэхээс дөлц­гөөнө. Хэн нэгнийг Н.Энхбаяр­тай холбоотохвол "Энэ хүний цааш­дын амьдрал хэцүү болж байна" гэж халаглагсад ч ихэсчээ. Гэхдээ тэгж зугтаж байгаа хү­мүүсийг харвал ихэнх нь дол­дой­чууд байх вий. Ийн зугтагсдын бүлэгтэй зэрэгцээд түүнд татагдагсад бас байна аа. Зугтагсад нь голдуу намдаа дээгүүр байр суурь эзэлдэг, эсвэл намын нэрээр төрийн гайгүй албанд хүрсэн хүмүүс байх бол Н.Энхбаярын хүрээлэлд орж ирж байгаа хүмүүс дийлэнх нь намын энгийн гишүүд байгаа юм. Мөн зүүний төвийн нам байхыг чухал­чилж буй жигүүрийнхэн ч голын нэг талд зогсох нь. Тэд С.Баяр, Сү.Бат­болд, У.Хүрэлсүх нарын удирд­лагын бодолтой са­нал нийлэхгүй байгаа хүмүүс. Намынхаа удирд­ла­гуудын бодло­готой санал ний­лэх­гүй явдал ихэнх жирийн гишүү­дэд тохиолдох бө­гөөд тэд Н.Энх­баярыг өөрсдийнхөө дуу хоолой болно хэмээн итгэж байгаа учраас ийн соронзон мэт татагдаж байна. Өнгөрсөн баасан гаригт Драмын театрт болсон арга хэмжээ ч үүнийг нотолно. Харин Н.Энхбаяр ний­гэмд бий болсон өөрөөс нь зугтах болоод татагдах үзэгдлийг ашиг­лан улс төрд хүчтэй орон зай бүрдүүлэхээр оролдож байна.

Онцлох нийтлэлүүд