Өдрийн сонин үнэнийг хэлнэ
Ц.Өлзийтогтох: Монгол Улсын бүх аймаг, сум, багийн газар нутгийг хашаалсан ч махаа экспортолж чадахгүй DNN.mn Хөх бич өдөр DNN.mn Улаанбаатарт өдөртөө -16 хэм хүйтэн байна DNN.mn Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна DNN.mn Галт зэвсгийн шинэ эрин буюу 3D буунууд DNN.mn Фитнессийн ДАШТ-д Г.Мөнхбаяр шагналт дөрөвдүгээр байрт шалгарчээ DNN.mn ​"Өдрийн сонин"-ы цахим сонины аппликэйшн DNN.mn Монгол Улс, БНСУ-ын Засгийн газар хоорондын VI хуралдаан боллоо DNN.mn Хүүгээ тэвэрсэн ээж үхэлтэй тэмцэлдэж явсаар ОХУ-ын хил давжээ DNN.mn Улс тунхагласны ойн өдрөөр 16 настнууд андгай өргөж, иргэний үнэмлэхээ гардан авлаа DNN.mn Ц.Өлзийтогтох: Монгол Улсын бүх аймаг, сум, багийн газар нутгийг хашаалсан ч махаа экспортолж чадахгүй DNN.mn Хөх бич өдөр DNN.mn Улаанбаатарт өдөртөө -16 хэм хүйтэн байна DNN.mn Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна DNN.mn Галт зэвсгийн шинэ эрин буюу 3D буунууд DNN.mn Фитнессийн ДАШТ-д Г.Мөнхбаяр шагналт дөрөвдүгээр байрт шалгарчээ DNN.mn ​"Өдрийн сонин"-ы цахим сонины аппликэйшн DNN.mn Монгол Улс, БНСУ-ын Засгийн газар хоорондын VI хуралдаан боллоо DNN.mn Хүүгээ тэвэрсэн ээж үхэлтэй тэмцэлдэж явсаар ОХУ-ын хил давжээ DNN.mn Улс тунхагласны ойн өдрөөр 16 настнууд андгай өргөж, иргэний үнэмлэхээ гардан авлаа DNN.mn
ЭНТЕРТАЙМЕНТ ЕРТӨНЦ
2010.04.23 01:04

АН ба МАХН, Бага хурал ба ҮЗХ

МАХН-ын Бага  хурал, АН-ын ҮЗХ-ны хурлууд   адилхан сценартай яваг­дах болжээ. Хийц донж, хэлбэр, агуулга ойролцоо хурлуудаас их өрнөл хүлээсэн жирийн гишүүд, дэмжигчид, хөндлөнгийн ажиглагчдын хувьд энэ нь шальтай санагдаагүй. Ардчилсан намын  ҮЗХ, МАХН-ын Бага хурал хугацааны  хувьд ойрхон болсон.  Аль,  аль нь  дотооддоо хөл жийлцсэн фракцуудын найруул­гаар явагддаг нь олонд ил болсон бөгөөд энэ удаа­гийн  МАХН-ын Бага хурал намын даргын суу­дал солилцсон  ёслолын арга хэмжээ болж хувир­сан.  Энэ үед намын жи­гүүр нь тасдуулах вий гэсэн айдастай байлаа. Хурлаас ихийг  хүлээсэн жирийн гишүүд дэмжиг­чид С.Баяр, С.Батбол­дын  титэм хүлээлцэхийг харж алмайран бусдыг умартаж орхисон  гэхэд хилсдэхгүй. На­мын Бага хурлаар Сон­гуу­лийн үр дүн, Хяналтын хорооны илтгэлийг хэ­лэлцэж зарим хүнд  ха­риуцлага тооцох,  намын дүрмийн энэ хэсгийг то­дорхой бол­гох гэх мэтийг  ярих бай­лаа. Зарим удирд­лагын хүслээр на­мын­хаа Удир­дах зөвлө­лийг тараах мэдэгдэл гар­гасан, намаа шүүмжил­сэн жигүүрийг татчих сонирхол байсан гэнэ. Харамсалтай нь  энэ нь хурлын өмнө биелээ­гүй. МАХН-ын шинэ дарга С.Бат­болд жигүүрийг татан буулгасан  лайг  биедээ үүрэ­хийг хүсээгүй бөгөөд зарим нөхөд ч жигүүр нь намыг ардчи­лалтай хараг­дуулдаг гэс­нээр энэ асуудал тэгэс­хий­гээд намдав. Бага хурлаас үлдсэн ганц юм бий. Тэр нь С.Баярын хэлсэн үг. Тэрээр "Тахиа донгодсон донгодоогүй үр цайдгаа­раа цайна" хэмээн өөрийг нь донго­дохгүй бол үүр цайхгүй  гэж боддог зарим  "тахиа"-нуудад хаягласан үг л хурлын дараахь улс тө­рийн ярианы сэдэв болж үлдсэн. 

Ротацийн сонгуулиас эхтэй будлиан АН-ын ҮЗХ-ны хурал хүртэл үр­гэлжилсэн. ҮЗХ-ны  хур­лын өмнө Нийслэлийн намын хороо нь хурал­дахдаа Алтан гадас, Кроун, Нэг ардчиллынхан нийлж С.Эрдэнийг уна­гах операци зохион бай­гуулаад энэ нь МоАХ фра­к­цийн тус­ламжтай­гаар бүтэлгүйтэв. Амжилт олоогүй Алтан гадас тэр­гүүтнүүд дөчин хувь­тай­гаа унасан энэ тэмц­лийн дараа Гүйцэтгэх зөвлөл нь хоёр удаа хуралдсан. Эхний удаад  маргаантай тойргуудаа шийдэх хэрэг­тэй гэж ярьж байсан намын дарга Н.Алтанхуяг  дараа нь фракцынхан­тай­гаа уул­заж ирээд өм­нөх ярьснаасаа ухарчээ. Маргаантай байсан дөр­вөн тойрог буюу Дархан-Уул, Хан-Уул, Чингэлтэй, Баянзүрх дүүргийн   асууд­лыг нэг тийш болгох талаар ярь­сан  эхний өдрийн байр сууринаа­саа ухарсан намын дар­гатайгаа Гүй­цэт­гэх зөв­лөлийн гишүүд санал нийлэхгүй   эцэст нь ҮЗХ-д оруулж асуу­далдаа цэг тавихаар болсон аж. Нэг үгээр хэлбэл дүрмийн дагуу  Дотоод сонгуулийн хорооны  шийд­вэрийг ҮЗХ-ны хур­лаар бат­ламж­лахаар олонхи шийд­жээ. Ингээд ҮЗХ-ны хурал ч боллоо.    Хурал эхнээсээ дүрэм зөрчиж эхэлсэн байна. Намын дарга дүрмээ зөр­чиж ген­сек, нийслэлийн намын хорооны даргыг ҮЗХ-ны хурлын дарга буюу хурал тэргүүлэгчээр томилж заалнаас санал оруулах боломж олгосон­гүй. Ийн­хүү адгасан нь   намын даргыг авч хаях хор гүй­чихнэ гэсэн айд­саас  үүдэл­тэй. Ийм яриа ҮЗХ-ны хурлын өмнө мэр сэр сонсогдож байсан.  Ре­дак­цийн комисс, тоол­логын комиссыг  ч заал­наас гишүүдийн санал авалгүйгээр намын дарга санал оруулснаар  бат­луулав.

ҮЗХ-ны хурал анх тов­лосон хугацаанаасаа хойшилж хуралдсан шалт­­гаан нь ч Дотоод сонгуулийн хорооны дүр­мийн хүрээнд гаргасан шийдвэрийг дүрмийн бус аргаар таслах гэсэн  "Ал­тан гадас"-ын оролдлого­той холбоотой  байсан гэнэ.  Намын дарга ажлын тайлан гэх уйтгартай илт­гэлээ дуржигнуулсны эцэст Хамтарсан  Зас­гийн үйл ажиллагаатай хол­боо­той илтгэлийг  С.Баяр­цогтоор тавиулах байсан ч Х.Баттулгаар орлуулав. С.Баярцогтыг ҮЗХ-ны гишүүд барьж идэхдээ тулах  нь ойл­гомжтой байсан учир ийн­хүү Х.Бат­­тулгыг  бам­бай бол­гожээ. Намын даргыг илт­гэлээ уншиж дуусмагц  залуучууд шүүмж хэлэв. Намын дар­гадаа сэтгэл дундуур бай­гаа нь энэ үеэр илэрхийл­сэн байна.  Тэд МАХН-ын даргад до­лигонож, сүү өргөж, хайр зарладгийг  асуух нь асууж, шүүмжлэх нь шүүм­жилж, сануулах нь са­нуулж.  З.Энх­болд гишүүн на­мын даргаас Хамтар­сан Засгийн газрын хэрэг­жүүлж байгаа ажил гэдэгт чинь  манай намын мөрийн хөтөлбөр байна уу, эсвэл МАХН-ын мө­рийн хөтөлбөрийн хэрэг­жил­тийг та яриад байна уу гээд  засгаас гарч бол­доггүй юм уу гэж асуу­гаадахав. Г.Баярсайхан гишүүн мөн л намын дар­гад хатуу үг чулуудан "Энэ намын эв нэгдлийн бэлгэ тэмдэг байх ёстой намын дарга залуучуу­даа ч, намаа ч хагалж Сонгинохайрханд анх энэ хагарлын эхлэлийг тавьж байсан" гэдгийг нь сануулав. 

Ингээд ҮЗХ-ны ги­шүүд дотоод сонгуулийн хорооны дарга Д.Алтан­хуя­гаас  (Намын дарга Норовын Алтанхуяг  биш, Дотоод сонгуулийн хо­роо­ны дарга Дагвын Алтанхуягаас)  байцаалт авч эхлэв. ҮЗХ-ны гучаад гишүүн түүнийг элдэв асуултаар булж. Д.Ням­хүү  "Маргаантай байгаа дүүр­гүүдийн асуудал Хя­нал­тын ерөнхий хороонд очсоор атал яагаад До­тоод сонгуулийн хороо шийдвэрлэсэн юм бэ гэжээ. Д.Алтанхуяг "Дүр­мийн дагуу Дотоод сон­гуулийн хороо сон­гууль­тай холбоотой асуудлыг эцэслэн шийдвэрлэдэг.  Энэ шийдвэр нь Үндсэн дүрмийн заалтын зөрч­сөн гэж үзвэл Хяналтын ерөнхий хороонд хандах ёстой гэж байдаг. Дотоод сонгуулийн хорооны шийд­вэр Үндсэн дүрмээ зөрчөөгүй.  С.Эрдэнэ  "Оруулж ирсэн саналыг батлах хэрэгтэй. Түүнээс бус Дотоод сонгуулийн хорооны шийдвэрийг авч хэлэлцэх гээд дүрмийн бус юм яриад сууж болохгүй" гэв.

"Нэг ардчилал"-ын залуус амбицаа дарж чадалгүй залуусын тө­лөөллийг намын удирд­лагад оруулах санал хэлэ­хэд ерөнхий нарийн бичгийн дарга  Д.Эрдэнэ­бат Ардчилсан залуучуу­дын холбоо гэдэг бай­гуул­лага сураггүй алга болсон.  Намын дэргэдэх дүр­мийн, дөчин мянган ги­шүүнтэй энэ байгуул­ла­­гын тэргүүн юм уу, "Нэг ардчилал"-ын тэргүүн юм уу гэж Лу.Гантөмөрт хаяг­ласан үг хэлэв. Ажил хий­дэг­гүй залуучуудын бай­гууллага гэхээсээ эмэг­тэйчүүд,  ахмадын бай­гуул­лагаа дэмжиж ажил­лана гэдгээ ч ан­хаа­руулж орхисон байна.

Ийнхүү асуулт ха­риулт санал бодлоо хэлж дуусаад Ротацийн сонгуу­лийг бүрэн батал­гаажуу­лахыг ҮЗХ-ны олон­хи дэмжжээ. Мэдээж дунд нь АН-ынхны зур­шил ёсоор зөндөө хэрүүл тэмцэл болсон нь ойлгомжтой.

Дотоод сонгуулийн хорооны шийдвэрийг уна­гах гэсэн Кроун,  Ал­тан гадасын санаархал энэ удаа ийнхүү уналаа. ҮЗХ дээр мөн л дөчин хувиар хор найруулга нь унасан энэ бүлэглэл ийн­хүү санаагаа гүйцэлдүүл­сэнгүй.

Кроун гэдэг нь АН дотор аль нэг фракцад харьяалагддаггүй,  Алтан гадаст орох хүсэлгүй хү­мүүсийг нэг хэсэг бөгөөд   улс төрийн шийдвэр гар­гах үед буюу шаард­лага­тай хурал цуглаанд өөрс­дийн гар хөл болгон дэмж­дэг бүлэг болгон ашиг­ладаг болсон нь сүү­лийн үеийн үйл явд­луудаас харагдана.  Нэг үгээр хэл­бэл "Алтан гадас"-ын са­нааг хэрэг­жүүлэгч кнопны хүмүүс аж. Гэлээ гээд С.Баяр тахиатай тахиагүй үүр цайдгийг хэлсэн шиг Алтан гадастай, гадасгүй шийдвэр гардаг юм байна гэдгийг л харуулсан нь энэ удаагийн ҮЗХ-ны хурлын үлдэх юм байлаа.   

Сонгуулийн ерөнхий хороо сонгуулийн дүнг УИХ-д танилцуулдагтай адил Ардчилсан намын Дотоод сонгуулийн хороо ҮЗХ-ндоо дүнгээ танил­цуулсан болохоос сон­голтыг дахин хянах шаард­­лага байхгүй нь тодорхой. Ямар ч байсан асуудал шийдэгдсэн.  

Гэвч ҮЗХ-ны шийдвэр гарснаас хойш Чингэл­тэй, Баянзүрхийн зарим гишүүн суулт хийлээ.   Өм­нө нь шалан дээр суугаад суултаа хийдэг байсан бол энэ удаад түшлэгтэй сандал дээр ардаа хи­чээн­гүйлэн наасан пла­кат­тай  сууж байгааг намын дарга Н.Алтанхуя­гийн ивээл дор "Алтан гадас"-ын за­хиалгаар хийлгэж байгаа  гэх хүн олон байх юм. Нөгөө л захиалгатай цалин­тай суултын нэг гэлцэх энэ суулт нь дүрмийн бус тоглолт хийх гэсэн "Алтан гадас"-ын аргаа барсан үйлдэл гэх АН-нхны хардлага бас байна. 

"Зэрэг нэмэхийн өм­нө" Боролдой еэвэнгийн та­лыг идчихээд нөгөө талыг нь асуухаар  эр­гүүлж ха­руу­лаад л нөгөө тал нь энэ гээд байдаг шиг   МАХН, АН гэдэг хоёр нам яаж ч тайлбарласан тал еэвэнгийн тал нь  юм шиг болчихсоныг саяхан бол­сон ҮЗХ, Бага хурлынхаа үйл явцаар харуулах шив дээ.  

Онцлох нийтлэлүүд