Өдрийн сонин үнэнийг хэлнэ
Богд хааны ордон музейн хашааг буулгаж, гоёлын бут суулгажээ DNN.mn “Нүүдэлчин” дэлхийн соёлын фестиваль үргэлжилж байна DNN.mn “Qpay” ашиглан цахим “Өдрийн сонин”-ыг уншаарай DNN.mn Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна DNN.mn Хотын төвийн явган замыг 7 метр хүртэл өргөсгөн тохижуулж байна DNN.mn ​Өдрийн сонины ЧАТБОТ танд үйлчилж байна DNN.mn Өнөөдөр ажиллах дархлаажуулалтын цэгүүд DNN.mn "Өдрийн сонин"-ы цахим хувилбарыг нэг өдрөөр захиалж уншаарай DNN.mn Дэлхийн шатрын олимпиадын аварга Б.Мөнгөнзулын багш Н.Баттулга: Шавь маань 17 насандаа дэлхийн олимпиадын аварга болж шатарчиддаа “Монгол хүн чадна” гэдгийг үлгэрлэж, зориг өглөө DNN.mn Стратегийн бүтээн байгуулалтуудыг гацаасан бүлэглэлийн гар хөл нь сум, багийн Засаг дарга нар болсон юм биш үү DNN.mn Богд хааны ордон музейн хашааг буулгаж, гоёлын бут суулгажээ DNN.mn “Нүүдэлчин” дэлхийн соёлын фестиваль үргэлжилж байна DNN.mn “Qpay” ашиглан цахим “Өдрийн сонин”-ыг уншаарай DNN.mn Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлж байна DNN.mn Хотын төвийн явган замыг 7 метр хүртэл өргөсгөн тохижуулж байна DNN.mn ​Өдрийн сонины ЧАТБОТ танд үйлчилж байна DNN.mn Өнөөдөр ажиллах дархлаажуулалтын цэгүүд DNN.mn "Өдрийн сонин"-ы цахим хувилбарыг нэг өдрөөр захиалж уншаарай DNN.mn Дэлхийн шатрын олимпиадын аварга Б.Мөнгөнзулын багш Н.Баттулга: Шавь маань 17 насандаа дэлхийн олимпиадын аварга болж шатарчиддаа “Монгол хүн чадна” гэдгийг үлгэрлэж, зориг өглөө DNN.mn Стратегийн бүтээн байгуулалтуудыг гацаасан бүлэглэлийн гар хөл нь сум, багийн Засаг дарга нар болсон юм биш үү DNN.mn
ЭНТЕРТАЙМЕНТ ЕРТӨНЦ
2011.09.05 11:09

Сэтгүүлчид шинэчлэлээ нам-улс төргүй хийгээсэй

Сэтгүүлчид бусдын толгой дээрх харыг илүү тод харж, засч залруу­лах талаар түрүүлж дуугардаг хүмүүс. Мэдээж, сайн сайхныг нь хэлэхээс гадна болж бү­тэхгүйг нь ч шүүмжилдэг учраас хэн хүнээс илүү хариуцлага үүрч амь­дар­даг. Тий­мээс илүү хариуцлагатай, бас хий­гүй бай­хыг нийгэм шаарддаг. Энэ нь ч зүй ёсных. Сүүлийн үед сэт­гүүлчид толгой байгууллага дот­роо салхи савир оруулж, өөрч­лөлт шинэчлэл хийх цаг болсон хэмээн дуу­гарч эхэлсэн билээ. Нийг­мийн­хээ түүчээ нь болж явах ёстой учраас бусдаас тү­рүүнд шинэч­лэгдэж, бусдаас ши­нэлэг байх нь ч зөв биз. Залуу гэх тодот­голтой сэт­гүүлч нөхөд маань одоогийн МСНЭ-ийг "Удирдлагуудаа ярьж байгаад сонгочихдог эс­вэл улс төрд зүтгэж бай­гаа хүмүүсийг то­милдог" хэмээн шүүмжилж, сэт­гүүлчдийнхээ эрхийг хам­гаалахын тулд олон зүй­лийг хөндөх цаг болсон гэж мэдэгдсэн билээ.  Үнэ­хээр ч алхам тутамд хөн­дөгдөж байдаг сэтгүүлчдийн эрхийг хам­гаалах тухай, нийгмийн асуу­дал, цалин хөлснөөс эхлээд тэдний хөндөж байсан сэдвүүд сэтгүүлч­дийн хувьд асуудал мөн үү гэвэл мөн билээ. Ямартай ч амралтын өдрүүдэд ч цаг наргүй ажилладаг сэтгүүлчдийн төлөөлөл нэгэн бям­ба гаригт цугларцгааж, хэрхэн хамтрах талаараа ярилцацгаасан нь сэтгүүлчид цугларч асуудлаа ярилцах шалтаг, шалтгаан нэгэнт бүрэлдсэнийг баталсан юм.

Үүний дараахан буюу өнгөрөгч долоо хоногт МСНЭ-ийн Ерөнхий­лөгч, соёлын гавьяат зүтгэлтэн, сэтгүүл зүйн судлаач, доктор про­фессор Т.Баасансүрэн гуайн "Тэсэрч дэлбэрэхэд бэлэн болсон Монгол орон" хэмээх нийтлэл гарсан нь сэтгүүл зүйн хүрээлэлд багагүй шуугиан дагуулав. Өнөө­гийн Засгийн газрын чадамж хий­гээд Засгийн газрын тэргүүн С.Бат­болдын талаар сүүлийн үед хэвлэ­лүүдээр гарсан нийтлэлүүдийг судлаач, нийтлэлч хүний хувьд базаж, багцалж хийснээрээ жинтэй бүтээл болсон харагдсан. Уг нийт­лэлд дурдагдсан зарим баримт өөрийн эрхгүй анхаарал татав. Тэрбээр түүний хариуцдаг "МОН­ЦАМЭ мэдээ" сонинд нэгэн сайдын хая­гаар шүүмжилсэн материал гарсны дараа ЗГХЭГ-ын дарга Ч.Хүрэл­баатар ихэд эгдүүцэн түү­нийг зэмлэснийг дурдаад үүнийг нь чөлөөт хэвлэлд цензур тавих гэсэн оролдлого гээд улмаар С.Батбол­дын Засгийн газар чөлөөт хэвлэлд дургүй болж таарч байгаа юм хэмээжээ. Мөн "Үүнийг өнгөрсөн долоо хоногт бүр илүүтэйгээр мэдэрлээ. Хэсэг залуу сэтгүүлчид МСНЭ-ийн ажилд шүүмжлэлтэй хандаж шаардлага тавьж хурал хүртэл зохион байгуулсан. Түүнд дургүйцээд байх юу ч байхав. Ардчилсан нийгэмд байдаг л нэгэн үзэгдэл. Ажил сайжруулах гэж байвал хүлээж авах л ёстой. Гэтэл дээрх хурал болдгийн урьд орой саарал ордноос сонин мэдээ түгэв. МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд С.Батболд МСНЭ-ийн ерөнхий­лөг­чөөр түүнийг, дэд ерөнхийлөг­чөөр тэрнийг томилуул гэж үүрэг өгч гэнэ ээ гэсэн эл мэдээ хоромхон зуурт тарсан юм. Олон хүн янз бүрийн эх сурвалжаас энэ мэдээг олж мэдсэн байв. Үнэндээ би бол огт итгээгүй. Маргааш нь болсон хурлыг зурагтаар харлаа. Ерөнхий сайдын "нэрлэсэн" гэгдэх тэр хү­мүүс хуралд маш идэвхтэйгээр тэргүүлэх үүрэгтэйгээр оролцож, ар араасаа босон үг хэлж харагдав" хэмээн уг нийтлэлдээ дурдсан байгаа юм. Шинэчлэлийн талаар үг дуугарч байгаа хүмүүсийн ярианд ч, нөгөө талд нь үгээ дайсан Т.Баа­сансүрэн гуайн бичлэгийг харахад ч Монголын сэтгүүлчдийн бай­гууллагын томилгоо, тэр дотор өрнөж байгаа үйл хэрэгт улстөрч­дийн гар оролцдог тухай дур­дагджээ.

 Улстөрчдийн нөлөө хамгийн бага хүрч байх салбар уг нь сэтгүүл зүйн гал тогоо боловч амьдрал дээр алдагдаад л байдаг. Одоо харин сүүлийн үеийн өрнөөд бай­гаагаас харахад бүр гар бие орол­цоод байгаа мэт ойлгогдохоор болоод байна. Сэтгүүлчдийн гал тогоонд өрнөсөн энэхүү халуун сэдвийг гаднаас нь харсан хүмүүс янз бүрийн л бодол дайж байгаа юм билээ. Зарим нэг нь эрх мэд­лийн төлөө сэтгүүлчид хагаралдаж байна гэж байгаа бол зарим нь сэтгүүлчдийн байгууллагыг хэн нь өөрийн болгох вэ гэж улс төрийн хүчнүүд, улстөрчид өрсөлдөж бай­на гэх. Бас улс төр ярих дуртай зарим нь ерөөсөө МАН-ын фракц хоорондын тэмцэл гэж мэтгэнэ. Т.Баасансүрэн сэтгүүлчийн нийт­лэлээс Ерөнхий сайд С.Батболд МСНЭ-ийн удирдлагыг авах гэж оролдож, хариуд нь одоогийн Засгийн газартай холбоотой бүхий л сөрөг мэдээллийг нэгтгэсэн нийт­лэл бичигдсэн гэж хүмүүс дүгнэжээ.

Бас улс төрийн гаргалгаа ярь­даг хүмүүс "Энэ бол МАН-ын фракц хоорондын тэмцэл. Одоогийн ерөн­­хийлөгч Т.Баасансүрэн угаа­саа МАН-ын Бага хурлын гишүүн. Тэгэхээр ах намынхан л хоорондоо үзэж байгаа хэрэг" гэлцэж байна. Дээрээс нь сонин хэвлэлүүдийн цаана нэг, нэг улстөрчид байдаг гэсэн яриа нэрмээс болж байна. Нэг ёсондоо сонин хэвлэлүүдийн цаа­на байдаг улстөрчид сэтгүүлчдийг наана нь утсан хүүхэлдэй болгон тоглуулаад байна гэж олон нийтэд харагдаж байгаа хэрэг л дээ.  Дээр дурдсанчлан болж бүтэхгүй бай­гааг шүүмжилдэг болохоор сэтгүүл­чид энэ хорвоогийн хамгийн эрс­дэлтэй албыг хашдаг хүмүүс. Ямар хүн л шүүмжлүүлэхэд дуртай бай­даг билээ дээ. Тиймээс сэтгүүлч худлаа бичсэн байна лээ гэж өөрий­­гөө хаацайлаад өнгөрөх нь олон. Муугаас нэр цэвэр үлдэх тэдний арга энэ.

 Сэтгүүлчид рүү илүү муухайгаа чихнэ. Буруутан нь аанай л сэт­гүүлчид болж хувирдаг. Уг нь сал­бар, салбарт шинэчлэл өрнүүлсэн үйл ажиллагаа өрнөдөг ч сэтгүүлч­дийнх шиг анхаарал татах нь ховор юм.

Мэдээлэл цацах суваг нь өргөн юм даа. Одоо сэтгүүлчдийн хоёр талд хэлцэж буй энэ байдлыг олон нийт юу юунаас илүү анхаарч байгаа. Тэгэхээр сэтгүүлчид бид дотоодынхоо эл асуудлаа хэрхэн шийдэж чадахаас сэтгүүлчдийн тухай нийтлэг үнэлэмж шууд ха­маарч таарна. Өнгөрсөн баасан гаригт МСНЭ-ийн одоогийн удирд­лагууд, шинэчлэл ярьж байгаа сэтгүүлчдийн төлөөлөл уулзсан гэсэн. Хоёр тал хамтарсан ажлын хэсэг байгуулж, асуудлаа ярил­цахаар болж.

Сэтгүүлзүйн гал тогоонд багт­даг олон хүн өнөөх л цаг наргүй ажлаасаа болж, үзэг цаасаа барих нь барьж, камер микрофоноо үүрэх нь үүрээд гүйж яваа. Тэд үгээ хэлж, ширээний ард сууж амжихгүй бай­гаа ч улстөрчдийн наадаан болж сэтгүүлчид хоорондоо маргалдсан бус харин тэднийхээ нийгмийн асуудлыг нааштайгаар шийдсэн шийдэлд хүрч, аль болох чадав­хижуулж, мэргэжлийн ёс зүй, мэр­гэжлийн нэр хүндийг өргөсөн алх­мыг хамтарч хийгээсэй гэж хүлээж суугаа. Бас сэтгүүлчдийн мэргэж­лийн байгууллага улстөрчдийн зорилгоор бүрдүүлсэн баг биш юм шүү гэдгийг батлаасай хэмээн харж байгаа. Энэ удаагийн алхмаар сэтгүүл зүй улстөрчидтэй хамаа­ралтай бус харин ч бүр хамаа­ралгүй гэдгийг нэг талаас нотлоо­сой гэж хүсмээр байгаа юм. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийн эзэд нь хэн юм, хөрөнгө санхүүг нь гарга­даг улстөрчид цаад талд нь байна уу гэдгийг дурдаж цаашлаад хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийг улс төрийн нөлөөлөлгүй болгохын тулд татвар төлөгчдийн мөнгөнөөс тодорхой хувийг энэ салбарыг бэхжүүлэхэд зориулах тухай ч хөндөхөд болох­гүй зүйл юу билээ. Нийгэмд, хү­мүүст үйлчилдэг энэ салбарынхан ядуу байгаа талаар ярилцдаг. Энэ нь нөлөөнд автах эхний алхам болж байдаг ч гэдэг. Нөгөө талаас тэр хэдэн сэтгүүлчдэдээ салбарын дарга нь гэр гуйж, улстөрчид ч өөрөөсөө өгч байгаа мэт өгч орхи­дог жишээ бий. Ингэснээр улстөрч­дийн аманд багтах эхний суурь болдог. Магад, нийгэмд үйлчилдэг гэдэг утгаар нь тодорхой төсөв гаргаад баталж байхад болохгүй юу байхав гэсэн яриа ч сэтгүүлч­дийн дунд явдаг билээ. Албан ёсных болгосноор аль нэгэн улс­төрч бус татвар төлөгчдийн татаа­саар үнэн зөв мэдээллийг хүргэх дархан эрхээ тэд баталгаажуулна. Энэ мэтээр сэтгүүлчдэд ярилцана гэвэл асуудлууд зөндөө байна. Гэхдээ тэд аль нэгэн нам, улс төрийн хүчин, хэн нэгэн эрх дархт­ны нөлөөллөөр явдаггүй гэдгээ нэгэнт эхэлсэн энэ шинэчлэлийн тухай яриагаараа баталгаажуулах нь чухал.

Э.ЭНЭРЭЛ

Онцлох нийтлэлүүд